Không thày đố mày làm nên

1. Những cái đầu ngoài đường piste ở đây là các huấn luyện viên. Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta xem nhẹ vai trò của cầu thủ - nhân tố chính của mỗi trận bóng. Nhưng quả thực, ở EURO 2008 không có những ngôi sao thật sự chói sáng và có ảnh hưởng quyết định đến sự thành bại của mỗi đội bóng như Zidane (EURO 2000), Ronaldo (World Cup 2002), Basinas (EURO 2004), Cannavaro, Zidane (World Cup 2006).

Cũng như các kỳ EURO trước đây, trước khi ngày hội bóng đá lớn nhất Cựu lục địa khởi tranh ở Áo và Thụy Sĩ, người hâm mộ đặt không ít kỳ vọng vào những ngôi sao như C.Ronaldo, Torres, Fabregas, Ballack... thế nhưng thực tế đã chứng minh rằng, những hảo thủ nói trên chỉ là một trong những nhân tố then chốt trong lối chơi của mỗi đội bóng, dù rằng họ có nổi bật hơn các đồng đội.

HLV Joachim Loew

Sau màn trình diễn quá thất vọng của C.Ronaldo, người ta tưởng như đã tìm ra một "cánh chim đầu đàn" mang tên Ashavin sau khi anh tỏa sáng rực rỡ trong 2 trận Nga gặp Thụy Điển cũng như Ha Lan ở tứ kết, nhưng năng lực thực sự của số 10 này nhanh chóng được kiểm chứng qua trận Tây Ban Nha.

Còn nhớ, ngay sau trận thắng lịch sử trước Hà Lan, Ashavin được tung hô như một người hùng, nhưng anh này cũng khẳng định ngay: người hùng của Nga không ai khác ngoài ông thày Guus Hiddink. Ashavin đúng, cụm từ "ngôi sao" ở EURO năm nay thuộc về những chiến lược gia như Luis Aragones, Joachim Loew, Fatih Terim, Guus Hiddink chứ không phải đám học trò của họ.

2. Cho đến khi Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua vòng bảng một cách ngoạn mục, đoàn quân của HLV Fatih Terim vẫn không được nhìn nhận một cách đúng mức. Thế cho nên, những đối thủ của đội bóng nửa Á nửa Âu này như Czech và Croatia đều phải nhận những trái đắng khi đối đầu với người Thổ. Người ta cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ may mắn, nhưng bản thân Fatih Terim khẳng định cứng trước cuộc chạm trán với Đức ở bán kết: ông không tin vào những phép màu.

Và đúng là không có "phép màu" hay sự "kì bí" nào ngoài tinh thần quả cảm, quyết không đầu hàng hoàn cảnh, tuân thủ kỷ luật cũng như tố chất thể lực dẻo dai của người Thổ trong trận đối đầu với "những cỗ xe tăng" Đức. Nhưng chỉ từng đó thôi, các học trò của Terim cũng làm cho người Đức phát hoảng và họ chỉ may mắn có mặt ở trận chung kết nhờ bàn thắng ở phút 90 của P. Lahm.

HLV Terim

Những cái tên như Nihat Kahveci, Tuncay Şanlı, Semih Şent�rk, Hamit Altıntop tuyệt nhiên không thể so sánh với các ngôi sao như Luca Toni, Di Natale, De Rossi (Italia), Henry hay Franck Ribery (Pháp). Thế nhưng, cái tài của Terim là ở chỗ, ông biết tạo ra một lối chơi phù hợp với những nhân tố hiện có.

So với 4 đội bóng có mặt ở bán kết, Thổ Nhĩ Kỳ là đội thiệt thòi nhất về lực lượng. Từ trận đầu tiên cho đến khi gặp tuyển Đức ở bán kết, trận nào Terim cũng phải đối mặt với khó khăn về nhân sự do chấn thương (hoặc treo giò). Thế thì phải điều chỉnh (đôi khi là sự điều chỉnh nhân sự mang tính chiến thuật như trong trận gặp Thụy Sĩ), và lần điều chỉnh nào cũng mang lại cho ông những thành công mỹ mãn. Này nhé, trong trận thua Đức ở bán kết, Terim mất đến 9 trụ cột, nhưng lạ thay đó lại là màn trình diễn xuất sắc và ấn tượng nhất của người Thổ kể từ đầu giải.

3. Trong số các "sao" HLV ở EURO 2008 không thể không nhắc đến "nhà hiền triết xứ Hortaleza" Luis Aragones. Những "lời ong tiếng ve" của NHM Tây Ban Nha về cái gọi là bảo thủ của Aragones cứ dần tán biến sau mỗi trận thắng tưng bừng của La Seleccion. Và giờ, khi chiến lược gia sắp bước vào cái tuổi "thất thập cổ lai hi" kia đưa người Tây Ban Nha lần đầu tiên sau 44 năm lên đỉnh của vinh quang, thì người ta đã phải gọi ông là một vị thánh sống.

Khác hẳn với Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha không thiếu những danh thủ tầm ngôi sao đích thực mà bất cứ đội bóng nào cũng muốn sở hữu như Torres, Villa, Iniesta. Song có gì lạ đâu, người Tây Ban Nha lần nào chả mang đến mỗi kỳ EURO hay World Cup những dàn sao thượng hạng, nhưng rốt cuộc lần nào họ cũng lỗi hẹn để rồi được phong "vua vòng loại". Vậy "sao" Aragones có biệt tài gì ngoài việc tạo ra một chiến thuật cũng như dùng những ngôi sao của mình một cách hợp lý và khoa hoạc nhất trong chiến thuật đó để chiến thắng?

Hãy nhớ lại những chuyện hờn dỗi của "đứa bé" Torres với ông thày Argaones ngay trước mặt bàn dân thiên hạ khi bị thay ra trong trận mở màn của Tây Ban Nha. Ngay lập tức, người ta coi đó là một "thảm họa" với đội bóng này. Họ lo sợ không chỉ bởi mâu thuẫn giữa HLV và cầu thủ sẽ chẳng bao giờ mang đến một kết cục tốt đẹp, mà còn vì do đặc thù chính trị, người Tây Ban Nha nổi tiếng với tính cục bộ địa phương nên tinh thần đoàn kết giữa các cầu thủ Tây Ban Nha là một khái niệm dường như rất mơ hồ. Ở Tây Ban Nha, mỗi tuyển thủ đều khoác lên mình 2 màu áo tuyển quốc gia.

HLV Luis Aragones

Ví dụ, Puyol thi đấu cho cả đội tuyển TBN và tuyển xứ Catalan. Các cầu thủ xứ Basque hay Andalucia cũng vậy. Do đó, hôm nay Puyol và Sergio Ramos có thể là những đồng đội trong tuyển Tây Ban Nha, nhưng ngày mai họ có thể là những đối thủ không đội trời chung nếu tuyển xứ Catalan và Andalucia đụng độ nhau. Một ví dụ khác, theo tờ AS, lượng khán giả thích thú và theo dõi trận giao hữu giữa tuyển xứ Basque và Catalan ở Nou Camp (tháng 10/2007) là 57 nghìn, con số này nhiều hơn bất cứ trận đấu nào của tuyển Tây Ban Nha ở vòng loại EURO 2008.

Nhưng ở EURO năm nay, dưới bàn tay của "nhà hiền triết xứ Hortaleza" tinh thần dân tộc của Tây Ban Nha thay vì chia 5 sẻ 7 đã thu về một mối, tinh thần đoàn kết ấy chính là thứ vũ khí còn nguy hiểm hơn đòn Tiqui - Taca nổi tiếng của Aragones. Và Tây Ban Nha lên ngôi.

Ngoài ra, những HLV như Joachim Loew, Guus Hiddink, Van Basten... đều xứng đáng là những "ngôi sao" tại VCK EURO năm nay. Họ đã chứng minh rằng một chiến thuật hợp lý còn quan trọng hơn cả con người (cầu thủ), nhưng chính con người (HLV) mới là quan trọng số 1 vì họ tạo ra chiến thuật...

Có câu: "Không thày đó mày làm nên", ngẫm đúng lắm! EURO năm nay, "sao thày" sáng hơn "sao trò".

Mời bạn vào đây để bàn luận thêm về chủ đề này!